Pierwsze symptomy demencji. Tych objawów nie lekceważ

Demencja to choroba związana z pogarszającą się pracą mózgu, która w zaawansowanym stadium uniemożliwia normalne, samodzielne funkcjonowanie i powoduje konieczność pełnej opieki nad osobą starszą. Wiąże się najczęściej z upośledzeniem pamięci, ograniczeniem zdolności do skupienia uwagi i podejmowania samodzielnych decyzji oraz niemożnością porozumiewaniem się z otoczeniem. Według ekspertów w Polsce cierpi na nią ok. 400 tysięcy osób, a ich liczba będzie rosła wraz ze starzeniem się społeczeństwa. Demencja dotyka 6 proc. ludzi w wieku powyżej 65 lat, ale już 20 proc. w wieku ponad 80 lat.

Wywołać ją mogą inne choroby, np. Alzheimera, Parkinsona, otępienie naczyniowe czy otępienie czołowo-skroniowe. Wśród przyczyn należy wymienić także: niedobór witaminy B12, niedoczynność  tarczycy, boreliozę lub depresję. A czynnikami sprzyjającymi w jej pojawieniu się jest: palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, niezdrowa dieta, unikanie wysiłku fizycznego czy nadwaga i otyłość. Jednak podstawowym czynnikiem ryzyka jest wiek – im nasi bliscy są starsi, tym większe prawdopodobieństwo, że pojawią się u nich symptomy demencji.

Objawy demencji w początkowym stadium

Otępienie starcze jest procesem postępującym, a w początkowym stadium jej objawy mogą wydawać się niegroźne. Wiele osób zresztą nie dostrzega pierwszych symptomów pogorszenia pracy mózgu i niestety w ten sposób bardzo utrudniają powstrzymanie postępów choroby. Należy więc zwrócić szczególną uwagę, gdy u naszych małżonków, rodziców czy dziadków zauważymy:

  • objawy drobnych kłopotów z pamięcią świeżą, np. powtarzanie tego samego pytania, choć uzyskali przedtem odpowiedź;
  • pogarszającą się zdolność do przyswajania nowych informacji;
  • zapominanie słów;
  • brak zainteresowania otoczeniem lub otępienie;
  • poczucie obcości i zagubienia w miejscach, które dobrze znają.

Tak wyglądają pierwsze objawy demencji, a osoby nią dotknięte z pozoru funkcjonują jeszcze nie najgorzej i są samodzielne. W następnym etapie jednak wyraźne postępuje natężenie niepokojących symptomów:

  • trudności z przyswojeniem prawie wszystkich nowych informacji;
  • kłopoty z rozpoznawaniem bliskich czy przypominaniem sobie ich imion;
  • uczucie zagubienie nawet w gronie rodzinnym;
  • drażliwość, a nawet agresja.

W tym stadium chorzy na otępienie starcze stają się coraz mniej samodzielni, mają problemy z podejmowaniem decyzji, są zdezorientowani. Podkreślić należy, że scenariuszy rozwoju zaburzeń pracy mózgu jest wiele i dlatego należy zwracać uwagę na pojawienie się każdego z tych symptomów, a nie czekać aż wystąpią wszystkie na raz.

Leczenie farmakologiczne i trening mózgu

Leczenie demencji jest możliwe w niewielu szybko wykrytych przypadkach i najczęściej tylko wtedy, gdy wywołały ją niedobory witaminy B12 czy niedoczynność tarczycy. Suplementacja i odpowiednie lekarstwa mogą doprowadzić do odwrócenia objawów. Jednak w prawie wszystkich przypadkach wywołanych innymi przyczynami możliwe jest jedynie spowolnienie rozwoju choroby. Warto jednak podjąć się leczenia, bo może ono uchronić naszych bliskich przed ciężkim stadiami demencji i umożliwić im w ten sposób samodzielność przez długie lata.

Przede wszystkim w pierwszym kroku należy skontaktować się z lekarzem. Terapia farmakologiczna może przynieść pozytywne skutki. Niezmiernie istotne są jednak także treningi mózgu – może być to rozwiązywanie krzyżówek, gra w karty, czytanie książek, uczenie się tekstów piosenek czy gotowanie nowych potraw według przepisów z książki kucharskiej. Pozytywny wpływ ma także ruch czy regularny odpoczynek.

Na koniec warto zwrócić uwagę na jeszcze jedno zagrożenie związane z demencją. Według statystyk opiekę nad chorymi osobami sprawują najczęściej najbliżsi – współmałżonkowie czy dorosłe dzieci. Wymaga to od nich często dużego wysiłku, a przy okazji są narażeni w wysokim stopniu na dodatkowy stres, zaburzenia psychiczne, frustracje. Wielu z nich w tej sytuacji popada w depresję lub dotykają ich inne dolegliwości psychiczne. Dlatego warto korzystać w tych chwilach z pomocy specjalistów, a przede wszystkim odpowiednio wcześnie zadbać o wykrycie demencji u bliskich. Można w ten sposób uchronić ich przed groźnymi skutkami choroby, a sobie zaoszczędzić ciężkiego losu.